Perbezaan Jeragat dan Melasma: Kenali Jenis, Punca dan Rawatan yang Sesuai

Nampak tompok atau bintik coklat pada wajah dan terus anggap semuanya jeragat?

Sebenarnya, jeragat, melasma, freckles, sunspots dan kesan hitam selepas jerawat tidak semestinya perkara yang sama. Walaupun semuanya boleh menyebabkan kulit kelihatan bertompok atau tidak sekata, punca dan pendekatan rawatannya boleh berbeza.

Sebab itu penting untuk memahami perbezaan jeragat dan melasma sebelum memilih skincare atau rawatan.

Secara ringkas, melasma biasanya muncul sebagai tompok pigmentasi yang lebih besar dan boleh berlaku secara simetri pada kedua-dua belah wajah. Istilah jeragat pula sering digunakan secara umum untuk menggambarkan pelbagai jenis bintik atau tompok gelap pada kulit.

Mari kenali perbezaannya dengan lebih jelas.

Apa Itu Jeragat?

Dalam penggunaan harian di Malaysia, perkataan jeragat sering digunakan untuk menggambarkan bintik-bintik coklat atau kehitaman yang muncul pada wajah.

Namun dari sudut keadaan kulit, apa yang dianggap sebagai jeragat mungkin sebenarnya terdiri daripada beberapa jenis pigmentasi seperti:

• Freckles atau ephelides

• Solar lentigines atau sunspots

• Post-inflammatory hyperpigmentation (PIH)

• Melasma

Pigmentasi berlaku apabila penghasilan atau pengumpulan melanin pada kawasan tertentu menyebabkan warna kulit menjadi lebih gelap berbanding kawasan sekeliling.

Pendedahan kepada cahaya matahari merupakan antara faktor utama yang boleh menyebabkan pigmentasi menjadi semakin jelas.

Apa Itu Melasma?

Melasma ialah masalah pigmentasi yang biasanya menyebabkan tompok berwarna coklat, coklat gelap atau kelabu-coklat muncul pada wajah.

Kawasan yang sering terlibat termasuk:

• Kedua-dua belah pipi

• Dahi

• Hidung

• Atas bibir

• Dagu

Salah satu ciri melasma yang biasa ialah tompoknya boleh muncul secara simetri, contohnya pada pipi kiri dan kanan.

Melasma juga sering dikaitkan dengan beberapa faktor seperti pendedahan UV, perubahan hormon, faktor genetik dan sensitiviti kulit terhadap cahaya.

Ia lebih banyak berlaku dalam kalangan wanita, tetapi lelaki juga boleh mengalaminya.

Apakah Perbezaan Jeragat dan Melasma?

Walaupun kedua-duanya menyebabkan pigmentasi, terdapat beberapa perbezaan yang boleh diperhatikan.

Walau bagaimanapun, rupa pigmentasi sahaja tidak semestinya cukup untuk mengenal pasti masalah kulit dengan tepat.

Sebab itu analisis keadaan kulit penting sebelum sesuatu rawatan dilakukan.

Jenis-Jenis Jeragat dan Pigmentasi yang Biasa Berlaku

Tidak semua bintik gelap pada wajah mempunyai punca yang sama.

Berikut antara jenis pigmentasi yang sering dianggap sebagai “jeragat”.

1. Freckles atau Ephelides

Freckles biasanya berbentuk bintik kecil berwarna coklat muda.

Ia sering muncul pada kawasan yang banyak terdedah kepada cahaya matahari seperti:

• Hidung

• Pipi

• Dahi

• Bahu

• Tangan

Freckles mempunyai kaitan dengan faktor genetik dan pendedahan UV.

Bagi sesetengah individu, freckles boleh kelihatan lebih gelap selepas banyak terdedah kepada matahari.

2. Solar Lentigines atau Sunspots

Solar lentigines juga dikenali sebagai sunspots atau age spots.

Berbanding freckles, bintik ini biasanya mempunyai sempadan yang lebih jelas dan cenderung kekal walaupun pendedahan kepada cahaya matahari berkurangan.

Ia boleh muncul pada:

• Wajah

• Belakang tangan

• Lengan

• Kawasan badan yang sering terdedah kepada matahari

Solar lentigines banyak dikaitkan dengan pendedahan UV yang terkumpul selama bertahun-tahun.

Sebab itu ia lebih kerap kelihatan apabila usia meningkat.

3. Post-Inflammatory Hyperpigmentation (PIH)

Pernah ada jerawat tetapi selepas jerawat hilang, masih tinggal kesan coklat atau kehitaman?

Keadaan ini mungkin merupakan post-inflammatory hyperpigmentation atau PIH.

PIH berlaku selepas kulit mengalami keradangan atau kecederaan seperti:

• Jerawat

• Kulit yang teriritasi

• Luka

• Ruam tertentu

• Menggaru kulit

• Penggunaan produk terlalu kuat

Ia berbeza daripada melasma walaupun kedua-duanya boleh menyebabkan tompok gelap pada wajah.

4. Melasma

Melasma pula cenderung muncul sebagai kawasan pigmentasi yang lebih luas.

Berbanding bintik kecil yang terasing, melasma biasanya kelihatan seperti tompok yang bercantum dan boleh berlaku pada kedua-dua belah wajah.

Melasma juga mempunyai kecenderungan untuk berulang jika faktor pencetusnya tidak dikawal.

Apakah Punca Jeragat dan Pigmentasi?

Pigmentasi boleh berlaku disebabkan satu atau gabungan beberapa faktor.

Pendedahan Kepada Cahaya Matahari

Sinar ultraviolet atau UV boleh merangsang penghasilan melanin.

Jika kulit sering terdedah kepada matahari tanpa perlindungan yang mencukupi, sesetengah pigmentasi boleh menjadi semakin gelap atau lebih ketara.

Malaysia pula mempunyai cuaca panas dan pendedahan cahaya matahari hampir sepanjang tahun.

Sebab itu penggunaan sunscreen secara konsisten sangat penting jika anda mempunyai masalah pigmentasi.

Perubahan Hormon

Perubahan hormon merupakan antara faktor yang sering dikaitkan dengan melasma.

Ia boleh berlaku ketika:

• Kehamilan

• Perubahan hormon tertentu

• Penggunaan sesetengah ubat atau terapi hormon

Namun tidak semua individu yang mengalami perubahan hormon akan mendapat melasma.

Faktor Genetik

Jika ahli keluarga mempunyai freckles, melasma atau kecenderungan mengalami pigmentasi, seseorang mungkin mempunyai risiko yang lebih tinggi untuk mengalami masalah yang sama.

Keradangan Kulit

Jerawat, iritasi atau penggunaan produk yang terlalu kuat boleh menyebabkan kulit mengalami keradangan.

Selepas keradangan reda, sesetengah individu boleh mendapat kesan pigmentasi yang dikenali sebagai PIH.

Penggunaan Skincare yang Tidak Sesuai

Lebih kuat tidak semestinya lebih cepat.

Penggunaan terlalu banyak exfoliating acid, active ingredients atau produk yang menyebabkan kulit pedih dan merah boleh mengganggu keselesaan kulit.

Apabila kulit mengalami keradangan, pigmentasi juga berpotensi kelihatan lebih ketara.

Macam Mana Nak Tahu Saya Ada Jeragat atau Melasma?

Cuba perhatikan corak pigmentasi pada wajah.

Jika anda mempunyai beberapa bintik kecil yang jelas dan lebih ketara selepas terdedah kepada matahari, ia mungkin lebih menyerupai freckles atau sunspots.

Jika pigmentasi kelihatan seperti tompok yang lebih besar dan terdapat pada kedua-dua belah pipi, dahi atau atas bibir, ia mungkin mempunyai ciri yang menyerupai melasma.

Manakala jika tompok gelap muncul tepat di kawasan bekas jerawat, ia mungkin merupakan PIH.

Namun pemerhatian sendiri hanya boleh memberikan gambaran awal.

Analisis keadaan kulit terlebih dahulu lebih baik daripada terus memilih rawatan berdasarkan rupa pigmentasi semata-mata.

Adakah Jeragat dan Melasma Boleh Hilang?

Ini antara soalan yang paling kerap ditanya.

Jawapannya bergantung kepada jenis pigmentasi, kedalaman pigmen, faktor pencetus dan keadaan kulit setiap individu.

Sesetengah pigmentasi boleh menjadi semakin pudar dengan penjagaan dan rawatan yang sesuai.

Melasma pula biasanya memerlukan pengurusan jangka panjang kerana ia mempunyai kecenderungan untuk kembali, terutama apabila kulit kembali terdedah kepada faktor pencetus.

Sebab itu sasaran rawatan bukan sekadar untuk mencerahkan tompok yang ada.

Ia juga perlu mengambil kira cara untuk mengawal faktor yang menyebabkan pigmentasi menjadi semakin ketara.

Cara Mengurangkan Jeragat dan Melasma

Pendekatan yang sesuai bergantung kepada keadaan kulit.

1. Gunakan Sunscreen Setiap Hari

Sunscreen merupakan antara langkah paling penting untuk kulit yang mempunyai masalah pigmentasi.

Pilih sunscreen broad-spectrum dan gunakannya secara konsisten.

Perlindungan daripada cahaya matahari membantu mengurangkan rangsangan yang boleh menyebabkan pigmentasi menjadi semakin gelap.

2. Elakkan Skincare yang Terlalu Kuat

Jika kulit mudah pedih, merah atau sensitif, kurangkan penggunaan active ingredients yang terlalu agresif.

Skin barrier yang berada dalam keadaan baik membantu kulit menjalani rutin penjagaan dengan lebih selesa.

3. Gunakan Bahan Pencerah Secara Konsisten

Sesetengah bahan penjagaan kulit boleh membantu memperbaiki penampilan tona kulit yang tidak sekata.

Namun produk perlu dipilih berdasarkan keadaan dan toleransi kulit.

Penggunaan terlalu banyak produk pencerah pada masa yang sama tidak semestinya memberikan hasil lebih cepat.

4. Rawatan Profesional untuk Pigmentasi

Bagi pigmentasi yang lebih ketara atau sukar pudar dengan skincare sahaja, rawatan profesional boleh dipertimbangkan.

Antara teknologi dan pendekatan yang mungkin digunakan untuk masalah pigmentasi termasuk:

Rawatan laser pigmentasi

Teknologi laser tertentu digunakan untuk menyasarkan pigmen pada kulit. Jenis laser dan tetapan yang sesuai perlu ditentukan berdasarkan jenis pigmentasi serta keadaan kulit.

Chemical Peel

Chemical peel membantu proses pengelupasan terkawal pada lapisan kulit dan boleh digunakan dalam pelan penjagaan beberapa jenis masalah pigmentasi.

Rawatan Depigmentation

Rawatan yang memfokuskan pigmentasi boleh membantu memperbaiki penampilan tona kulit yang tidak sekata mengikut keadaan individu.

Tidak semua pigmentasi sesuai dengan rawatan yang sama.

Sebab itu penilaian kulit sebelum rawatan sangat penting.

Rawatan Jeragat di NARQES Aesthetics

Di NARQES Aesthetics, pendekatan rawatan bermula dengan memahami keadaan kulit terlebih dahulu.

Jeragat atau pigmentasi tidak sepatutnya dirawat berdasarkan satu kaedah yang sama untuk semua orang.

Consultant akan melihat beberapa faktor seperti:

• Jenis pigmentasi

• Keadaan semasa kulit

• Tahap sensitiviti

• Rutin skincare

• Faktor yang mungkin mencetuskan pigmentasi

Berdasarkan keadaan kulit, pelan rawatan yang lebih sesuai boleh dicadangkan.

Antara pilihan rawatan di NARQES yang berkaitan dengan masalah pigmentasi termasuk rawatan laser pigmentasi dan rawatan depigmentation mengikut kesesuaian kulit.

Matlamatnya bukan sekadar mengejar kulit lebih cerah, tetapi membantu mendapatkan tona kulit yang kelihatan lebih sekata melalui pendekatan yang sesuai dengan keadaan kulit.

Cara Mencegah Jeragat Menjadi Semakin Ketara

Walaupun sesetengah pigmentasi mempunyai faktor genetik atau hormon, beberapa langkah boleh membantu mengurangkan risiko ia menjadi semakin ketara.

Gunakan sunscreen setiap hari, elakkan pendedahan matahari berlebihan, jaga skin barrier dan elakkan penggunaan produk yang menyebabkan kulit kerap mengalami iritasi.

Untuk individu yang pernah menjalani rawatan pigmentasi, penjagaan selepas rawatan juga sangat penting.

Ikuti rutin yang dicadangkan dan jangan terus menggunakan active ingredients yang kuat tanpa memastikan kulit sudah bersedia.

Bila Perlu Dapatkan Pemeriksaan?

Tidak semua bintik berwarna coklat pada kulit ialah jeragat atau melasma.

Jika sesuatu tompok atau bintik:

• Berubah bentuk dengan ketara

• Membesar dengan cepat

• Mempunyai warna yang sangat tidak sekata

• Berdarah

• Menjadi luka

• Menimbulkan rasa sakit atau gatal yang luar biasa

dapatkan pemeriksaan daripada profesional perubatan.

Soalan Lazim Tentang Jeragat dan Melasma

Adakah jeragat dan melasma benda yang sama?

Tidak semestinya. Istilah jeragat sering digunakan secara umum untuk pelbagai jenis pigmentasi. Melasma pula merupakan satu keadaan pigmentasi tertentu yang biasanya menyebabkan tompok lebih besar dan sering berlaku secara simetri pada wajah.

Apa beza melasma dengan freckles?

Freckles biasanya berbentuk bintik kecil dan lebih berkait dengan genetik serta pendedahan matahari. Melasma pula cenderung berbentuk tompok yang lebih luas dan boleh dipengaruhi oleh faktor seperti hormon, UV dan genetik.

Kenapa jeragat makin banyak?

Pendedahan kepada UV, faktor usia, genetik, hormon atau keradangan kulit boleh menyebabkan sesetengah jenis pigmentasi menjadi lebih ketara.

Adakah sunscreen boleh hilangkan jeragat?

Sunscreen bukan rawatan yang menghilangkan jeragat dengan serta-merta. Namun penggunaan sunscreen secara konsisten sangat penting untuk membantu mengelakkan pigmentasi daripada menjadi semakin gelap akibat pendedahan UV.

Boleh ke melasma datang semula selepas rawatan?

Ya. Melasma mempunyai kecenderungan untuk berulang terutama jika faktor pencetus seperti pendedahan cahaya matahari tidak dikawal.

Rawatan apa yang sesuai untuk jeragat?

Ia bergantung kepada jenis pigmentasi dan keadaan kulit. Sesetengah individu mungkin sesuai dengan skincare dan perlindungan matahari, manakala sesetengah kes mungkin memerlukan rawatan profesional seperti laser atau rawatan depigmentation.

Kesimpulan: Kenali Jenis Pigmentasi Sebelum Rawat

Perbezaan jeragat dan melasma penting untuk difahami kerana tidak semua tompok gelap pada wajah mempunyai punca yang sama.

Freckles, sunspots, PIH dan melasma boleh kelihatan hampir serupa pada pandangan pertama tetapi memerlukan pendekatan yang berbeza.

Daripada terus mencuba pelbagai produk atau rawatan, langkah yang lebih baik adalah mengenal pasti keadaan kulit terlebih dahulu.

Jika anda sedang berdepan dengan jeragat, melasma atau pigmentasi yang semakin ketara, dapatkan konsultasi dan analisis kulit di NARQES Aesthetics untuk mengetahui pilihan penjagaan atau rawatan yang lebih sesuai dengan keadaan kulit anda.

Book Your Beauty Session bersama NARQES Aesthetics hari ini.

Maklumat ini bertujuan untuk pendidikan umum dan bukan pengganti diagnosis atau nasihat perubatan.